Zbehja e krenarisė kombėtare!

 

Adem Jashari ka me vete dimensionin e

madhėshtisė kombėtare

 

·        Vėnia e kurorave tė luleve mbi dheun e Varrezave tė Dėshmorėve nė Prekaz nxjerrė nė sipėrfaqe indolencėn e atyre, qė aq me bujė e patetikė flasin pėr heroizmin e Adem Jasharit, pa u skuqur fare pėr faktin se edhe 10 vjet pas luftės ende nuk ka filluar, as edhe faza e parė e ndėrtimit tė Kompleksit Pėrkujtimor nė Prekaz, ende asgjė nuk ėshtė materializuar nė planin fizik, por gjithēka ėshtė realizuar vetėm me fjalė, nė performansat e imagjinatės paragjykuese surrealiste, ilustruar me fjalėt “Bac u kry”.

 

( Foto: 0 - 1 - 2 - 3 )

 

        Shkruan: Ahmet QERIQI *

        Prishtinė, 07. III. 2008-03-07

 

        Organizmi institucional i manifestimit tė “Epopesė sė UĒK-sė” nė 10-vjetorin e rėnies sė legjendarit Adem Jashari dhe sakrifikimit tė 55 pjesėtarėve tė familjes sė gjerė tė kėtij kryetrimi tė Shqipėrisė sė kohės sonė, shėnon ndėrprerjen e praktikės sė deritanishme tradicionale tė organizmit tė kėtij manifestimi dhe fillimin e njė praktike tė re, tė moderuar dhe tė konvertuar nė elementė tė dyshimtė dhe indolentė sa i pėrket frymėzimit tė vėrtetė idealist kombėtar.
Organizatorėt e kėtij pėrvjetori kanė pasur para sysh realitetin e ri qė ėshtė krijuar nė Kosovė, pas shpalljes dhe fillimit tė pranimit tė pavarėsisė sė Kosovės nga disa shtete tė botės.


       Pėr dallim nga tė gjitha organizimet e deritanishme, kėsaj radhe ishte e pranishme njė e ashtuquajtur performansė skematike moderne, e cila nuk i shkon pėrshtati konceptit tė seriozitetit, nė qasjen e prezantimit tė dimensionit realist tė kėtij kapitulli tė historisė sonė mė tė re.

 
        Pavarėsisht nga pretendimet e organizatorėve pėr tė paraqitur njė “kthesė” dhe pėr ta ndėrprerė praktikėn e deritanishme, tė cilėn ata e etiketojnė si tradicionaliste, pėrmbajta e manifestimit shėnon zbehje tė tejdukshme tė krenarisė kombėtare, madje ndoshta shėnon fillimin e hapjes sė rrugės sė “kosovarizmit” tė shqiptarėve tė kėsaj pjese tė atdheut.

 
        Ėshtė ky njė pretendim pėr ndėrrim tė qetė tė entitetit shqiptar, me qėllim tė krijimit tė kushteve pėr bashkėjetesė me serbėt, pėr barazi tė plotė tė gjashtė entiteteve, qė jetojnė nė Kosovė dhe pėr shkrirjen e kėtyre entiteteve nė njė lloj hibridi, tė quajtur “kosovar”.


        Organizatorėt e kėsaj performanse kanė treguar kujdes, por edhe “marifet” nė akceptimin e logos “Bac u kry” ku pėr model ilustrues u mor vetėm koka e Adem Jasharit, nė performansėn bardhė e zi, e cila paraqitet me njė kokė tė kėputur nga shtati, ani pse kjo i pėrshtatet disa pikėpamjeve tė artit surrealist dhe futurist, por aspak nuk korrespondon me pėrmbajtjen historike tė konceptit, as me amanetin sublim tė Legjendarit.


        Motoja “Bac u kry” e sajuar sipas zhargonit dhe stilit tė kullerėve, u bė moto paragjykuese e manifestimit.


        Pėrpjekjet pėr ta bindur opinionin nė Kosovė, se vėrtet qenka kryer gjithēka, nė mesazhin qė i dėrgohet Legjendarit, janė farsa tė sajuara nga njė imagjinatė paragjykuese, e cila, tė paktėn nė kėtė fazė, nėpėr tė cilėn po kalon Kosova, mund tė mos gjejė as kuptim, as pėrkrahje, madje as perspektivė.


        Fillimi i shkėputjes nga tradita, tashmė ka ndodhur. Dhe ē’ėshtė mė keq, kėsaj shkėputjeje i paraprijnė ata, tė cilėt hiqen se nė sy tė popullit kanė kredibilitet, ose pretendojnė se kanė kredibilitet dhe marrin mbi vete rrezikun pėr tė bėrė diēka tė tillė.


        Mirėpo, nuk duhet harruar faktin se figura e ndritur e Adem Jasharit ka me vete dimensionin e madhėshtisė kombėtare. Adem Jashari, pėrveē familjes i pėrket idealistėve tė kombit, i pėrket tė gjithė shqiptarėve qė kanė sakrifikuar pėr ēlirim dhe bashkim kombėtar. Si e tillė, figura monumentale e Adem Jasharit ka rrezatuar dhe do tė rrezatojė nė tėrė integralen e idealizmit tonė kombėtar. Ajo nuk mund tė tjetėrsohet, as mund tė pėrvetėsohet, as mund tė sakrifikohet pėr qėllime politike e karrieriste. Andaj performansat e paraqitjes moderniste apo surrealiste tė figurės sė Adem Jasharit, janė nė pajtim me atė flamurin e ri, ku ėshtė pėrjashtuar paraprakisht ēdo pėrmbajtje kombėtare, madje janė sanksionuar edhe ngjyrat kuq e zi.

 

        Koka e Adem Jasharit e afishuar nė teknikėn bardh zi, afishimi i flamurit tė ri i Kosovės, largimi i Flamurit kombėtar nga objekti i Qeverisė sė Kosovės, anashkalimi i Himnit kombėtar nė Akademinė e mbajtur mė 6 mars 2008, nė Sallėn e Kuqe nė Prishtinė, pėrmbajtja e muzikės serioze e Filharmonisė sė Kosovės me fragmente nga jeta baritore “shkon djali pėr mal dhe digjet nga malli pėr syzezėn”, janė pjesė e kėsaj performanse, e cila gjithsesi se shėnon njė kthesė tė re nė rrugėn drejt paparashikueshmėrisė, po nuk shėnon kthesė drejt krenarisė sė ligjshme kombėtare, drejt krenarisė sė vėrtetė ademjasharjane.


        Rruga drejt konvertimit pėr nė “kosovarizėm” tashmė ėshtė e hapur. Kjo nuk do tė duhej tė bėhej nė emėr tė Adem Jasharit, as nė emėr tė vlerave tė luftės sė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, madje as nga ata qė veten e identifikojnė me kėto vlera. Sepse ky “intervenim” lėndon ndjenjat e atyre shqiptarėve, tė cilėt me siguri se nuk do t’ i pėrgjigjen kėtij konvertimi tė ri, meqė konvertimi nuk do tė bėhet me mjete tė dhunės dhe as me joshje pėr zhvillim ekonomik, apo pėr ndonjė pėrfitim tjetėr.

 
        Nė 10 vjetorin e rėnies sė legjendarit Adem Jashari dhe tė 55 Jasharėve tė tjerė, nė Prekazin historik tė shqiptarėve nuk pamė asgjė tė re dhe nuk ishte kryer asgjė nga ajo qė ka filluar shumė vjet mė parė. Kanė kaluar 10 vite dhe asnjė pllakė pėrkujtimore, asnjė simbol fizik i pėrjetėsimit nuk ėshtė vendosur te koka mbi varrin e Adem Jasharit, ku prehen nė pėrjetėsi eshtrat e tij dhe tė 55 dėshmorėve tė tjerė tė varrosur 10 vjet mė parė nė vendin, i cili pėrfshihet nė Kompleksin Memorial.  ( Foto:
Varrezat e 56 dėshmorėve nė Prekaz )


        Vėnia e kurorave tė luleve mbi dheun e Varrezave tė Dėshmorėve nė Prekaz nxjerrė nė sipėrfaqe indolencėn e atyre, qė aq me bujė e patetikė flasin pėr heroizmin e Adem Jasharit, pa u skuqur fare pėr faktin se edhe 10 vjet pas luftės ende nuk ka filluar, as edhe faza e parė e ndėrtimit tė Kompleksit Pėrkujtimor nė Prekaz, ende asgjė nuk ėshtė materializuar nė planin fizik, por gjithēka ėshtė realizuar vetėm me fjalė, nė performansat e imagjinatės paragjykuese surrealiste, ilustruar me fjalėt “Bac u kry”.

 
       Gjendja e varrezave nė vendin ku prehen eshtrat e Legjendarit dhe realiteti faktik i jetės mjaft tė zvetėnuar nė Kosovė e demanton mė sė miri kėtė mesazh paragjykues politik.

 
        Mos tė bėjmė “hop” ende pa kėrcyer dhe tė mos themi “u krye” ende pa u kryer madje as pjesėrisht aspirata e Adem Legjendarit.

 

·        Autori ėshtė Drejtor i Radios Kosova e Lirė.