568 vjetorin e Kuvendit Lezhės

dhe krijimit Besėlidhjes Shqiptare

( 2 mars 1444 )

 

 

ROLI HISTORIK I KUVENDIT TĖ LEZHĖS

( 2 MARS 1444 )

 

    

     568 vite  parė, Katedralen e Kishės Shėn Kollit qytetin e Lezhės, ku sot gjendet dhe memoriali i Gjergj Kastriot - Skėnderbeut, u mbajt Kuvendi i Lezhės dhe u krijua Besėlidhja Arbėrore (shqiptare) e Lezhės, si njė nga ngjarjet rėndėsishme historisė sonė kombėtare, gjatė periudhės mesjetėsIshte 2 marsi i vitit 1444, kur Gjergj Kastrioti -  Skėnderbeu, (menjėherė pas kthimit Krujė - nėntor 1443), pėr herė parė historinė e mesjetės shqiptare mblodhi njė Kuvend gjithė principatat arbėrore, me qėllim Bashkimit, pėr pėrballimin e sulmeve pushtuese osmane tokat tona.

 

 

 

     Kryengritja e pėrgjithshme e vitit 1443, ( mori pėrmasa ēliruese me kthimin e Heroit tonė Kombėtar Gjergj Kastriot - Skėndereut Krujė - 28 Nėntor 1443), dhe ngritja e Flamurit tonė Kombėtar kėtė qytet, ishin fitoret mėdha historike duheshin mbrojtur me ēdo ēmim. Zhvillimet e deriatėhershme luftarake - arealin e Arbėrit dhe gjerė Ballkan, ishin treguesit e qartė se, Perandorisė Osmane (fuqisė madhe ushtarake kohės), nuk mund t`i bėhej ballė pa kapėrcyer copėtimin politik vendit njė varg feudesh pavarura dhe pa krijuar njė bazė fortė organizative e qėndrueshme, e cila do bashkėrendonte fuqinė mendore - njerėzore, ushtarake e ekonomike vendit. Pėr zgjidhjen e kėtyre pengesave, si hap parė e rėndėsishėm Gjergj Kastrioti - Skėnderbeu mori nismėn pėr mbajtjen e njė kuvendi gjithėpėrfshirės, ku do merrnin pjesė krerėt e principatave pavarura sundonin gjithandej vendit tonė. Pėr kėtė qėllim, ai fillimisht zhvilloi takime vetjake, si rrjedhojė e cilave u vendos mbahej Lezhė njė Kuvend i Besėlidhjes.

     Lezha kishte njė pozicion gjeografik shumė favorshėm pėr mbajtjen e Kuvendit, pėr faktin sepse ajo ndodhej afėrsi me zotėrimet e pjesėmarrėsve kryesorė Kuvendit, dhe pėr tepėr ishte e veēuar nga zotėrimet e tjera Venedikut si dhe kishte lidhje ngushta ekonomike me viset e ēliruara arbėrfore, veēanėrisht me ato Kastriotėve. Prandaj, jo rastėsisht Kuvendi i Besėlidhjes u mbajt qytetin e Lezhės - 2 mars 1444 Katedralen e Shėn Kollit, ku sot gjendet dhe memoriali i Gjergj Kastriot - Skėnderbeut.

     kėtė Kuvend morėn pjesė: Gjergj Kastrioti - Skėnderbeu, Gjergj Arianiti, Andre Topia (bashkė me dy djemtė, Kominin e Muzakėn dhe nipin Tanushin), Gjergj Stres Balsha, Nikollė e Pal Dukagjini, Pjetėr Spani (bashkė me katėr djemtė, Aleksin, Bozhidarin, Vruon dhe Mirkon), Lekė Zaharia, Teodor Muzaka i Riu (dhe pjesėtarė tjerė kėsaj familjeje), Zahari Gropa, Lekė Dushmani bashkė me Pjetrin e fisnikė tjerė fqinjė me ta, Stefan Gjurashi (Cėrnojeviēi bashkė me bijtė e tij, Gjergjin e Gjonin) etj.

     Pikėrisht, realizimi i bashkimit gjithė princėrve arbėrorė (shqiptarė), njė kuvend pėrbashkėt nga ana e Skėnderbeut, pėrbėnte idenė madhore historike tij, dhe ky Unitet si i tillė ishte shembull i veēantė se, si bėhet bashkimi i principatave vogla e copėtuar feudale, gjė nuk ishte realizuar as vendet mėdha Evropės. (Sa pėr ilustrim: Gjermania u bashkua gjatė shekullit XIX kohėn e Bismarkut, ashtu sikurse edhe Italia ėshtė bashkuar shekullin e XIX kohėn e Garibaldit)

     Gjergj Kastrioti - Skėnderbeu Kuvend, mbajti fjalėn kryesore dhe aty u ndalė veēanėrsisht domosdoshmėrinė dhe rėndėsinė e bashkimit politik tė tė gjitha princėrve dhe fisnikėve tjerė arberorė (shqiptarė). vijim, pjesėmarrėsit diskutuan format e bashkėpunimit dhe rrugėt pėr realizimin e bashkimit politik tyre, themel cilit vunė institucionin rėndėsishėm kombėtar, atė BESĖS. Ata, me kėtė rast institucionalizuan Kuvendin si forumin lartė vendimmarrės princėrve-fisnikėve arbėrorė - shqiptarė, dhe ky Kuvend sublimoj formėn e njė besėlidhjeje politike, ndėrmjet drejtuesve zotėrimeve lira dhe fisnikėve tjerė vendit, u njoh me emrin Besėlidhja Shqiptare e Lezhės.

      kėtė Kuvend, u vendos krijimi i ushtrisė pėrbashkėt dhe pėr udhėheqės Besėlidhjes dhe Komandant Pėrgjithshėm ushtrisė arbėrore, unanimisht u zgjodh Gjergj Kastrioti - Skėnderbeu. prej kėtij bashkimi udhėheqėsi ynė legjendar rriti rezistencėn e ushtrisė tij dhe pėr 25 vjet rresht drejtoi luftėn ēlirimtare kundėr sundimit osman. Si pėrfundim. Kuvendi i Lezhės dhe shembulli heroik i Gjergj Kastriotit - Skėnderbeut, ishin dhe mbetėn burim frymėzimi pėr gjithė brezat e ardhshėm…

 

( Pėrgatiti: Sheradin Berisha, Moderator i www.pashtriku.org , 01. 03. 2012 )

 

 

© Pashtriku.org, Mars'2012