I sakrifikuari Adem Demaēi kėrkon “sakrifica” tė reja!

 

 

FONDI KOMB

PĖR KOMBIN PA FONDE!

( Shkruan: Behxhet Sh. SHALA )

 

 

E ardhmja e sė kaluarės

 

     Adem Demaēi pėr “patriotėt“ apo Baca Adem pėr idealistėt qė pėrkthyer nė shqip janė budallenj, ėshtė njeri bukur interesant. Nė vend se tė bėhet shkrimtar i regjimit titist i cili pastaj do tė kandidohej edhe pėr Ēmimin Nobel pėr letėrsi, hyri llugave dhe bungajave duke hyrė nė luftė me Jugosllavinė e Titos, ndryshe njėrin prej shteteve mė militarist nė Evropėn e pasluftės. Ivo Andriq e fitoi Ēmimin Nobel nė po kėtė Jugosllavi. Si ideolog i ndėrtimit tė shteteve sipas parimit tė spastrimit etnik! Nė kohėn kur mungonte guximi politik, intelektual dhe qytetar, Baca Adem, me shkrimet e tij bėnte pėrpjekje t’u hapte sytė shqiptarėve, t’ua ndriēonte rrugėn drejt lirisė dhe bashkimit kombėtar dhe njėkohėsisht tė dėrgonte porosi te faktorėt vendimmarrės ndėrkombėtarė. Pėrpjekjet e tij pėr organizimin e rezistencės ngjanin nė luftėn e Don Kishotit me mullinjt e erės apo tė Sizifit. Llogaritej si njė kamikaz apo samuraj idealist qė ka vendosur tė bėjė hara’kiri mirėpo doli se ishte vizionar qė me saktėsi parashikoi zhvillimin e proceseve politike pėrkatėsisht shkatėrrimin e Jugosllavisė! Dikush edhe sot e qanė me lot shkatėrrimin e Jugosllavisė. Dje ishin besnikė tė Titos, sot janė aziluar tė relaksuar nė institucionet e Republikės sė Kosovės. Si kėshilltarė, drejtorė, zėvendėsministra, ambasadorė e ēka jo tjetėr! Pėrmbajtjen projugosllave e kanė kamufluar me identitet europian! Dhe duhet pranuar se po jetojnė shumė mirė! Materialisht, nė radhė tė parė sepse ky ėshtė motivi pėrcaktues pėr angazhimin e tyre. Hiē motivin patriotik! Pėrveē Adem Demaēit qė karrierėn politike e filloi si qiri, pėr tė bėrė pakėz dritė pėr t’u shndėrruar pastaj nė cung qė e mbanė gjallė njė kohė tė gjatė zjarrin e atdhedashurisė mund tė llogaritet ndoshta edhe paradoks i llojit tė veēantė por kontributin nė fushėn e patriotizmės shqiptare e ka dhėnė njė malazez, Radovan Zogoviq! Shumica e shqiptarėve tė asaj kohe qė dinin shkrim’lexim e qė ishte parakusht pėr tė punuar nė gazetari apo pėr tė shkruar romane pėr udhėheqėsit shqipfolės nuk kanė kontribuar as sa njė rresht i vetėm i kėngės pėr Ali Binakun! Gjatė vuajtjes sė dėnimit nė burgjet e ish Jugosllavisė, Baca Adem na mėsonte se nuk ka sakrificė qė nuk ia vlente tė bėhej pėr atdheun, popullin shqiptar dhe pėr mbarė njerėzimin! Dukej se kėto fjalė dhe kėshilla i thoshte edhe gjatė ndejave me miq, tė njohur por edhe kundėrshtarė nė intermecot midis burgjeve. Pėrbuzej, fyhej, nėpėrkėmbej, nėnēmohej por asnjėherė nuk hidhėrohej sepse e kishte tė qartė misionin qė i kishte caktuar vetes nė shėrbim tė popullit dhe lirisė! Mė kujtohet njė rast nė njė tė pame nė Llap kur njė hoxhė apo haxhi e akuzonte Bacėn se e ka marrė nė qafė rininė duke e futur nėpėr burgje tė Jugosllavisė pėr gjėra qė nuk i dilen nė krye! Baca kėtij njeriu qė nuk kishte lidhje fare me fenė i tha tė njėjtat fjalė qė na thoshte tė burgosurve politikė nėpėr burgjet e ish Jugosllavisė. Me fjalė tė buta dhe shumė i qetė! Nė kohėn kur “presidenti historik” organizonte “rezistencėn” duke u nėnshtruar dhe duke frikėsuar popullin nga ēfarėdo rezistence qė nėnkupton viktima, Baca Adem sulmohej si aventurier dhe njeri qė burgu e ka lėnė me pasoja prandaj ka prirje pėr situata konfliktuoze dhe aksidentale! Kur UĒK pati rėnė nė komė, Baca u bė infuzion pėr ringjallje duke hapur Zyrėn e UĒK’sė nė gojėn e ujkut (Serbisė) nė Prishtinė! Kur ne “patriotėt“ shkuam pas popullit pėr tė organizuar rezistencė nėpėr kafeteritė e Tetovės, Shkupit, Strugės, Gostivarit dhe nė qytetet e tjera tė Shqipėrisė etnike, e akuzonim Bacėn se e ka mirė me serbėt pasi lirisht po shetit rrugėve tė Prishtinės dhe nuk po e vret askush! Holbruku dhe Gelbardi e pushkatuan politikisht sepse nuk e pranonte kualifikimin e tyre se UĒK ishte organizatė terroriste! Ai thoshte se UĒK ishte ushtri ēlirimtare. Edhe “presidenti historik” me filozofinė e tij politike tė nėnshtrimit ishte nė valė tė njėjta me Gelbardin dhe Holbrukun! Kur kundėrshtonte Konferencėn e Rambujesė, Is Kadare i mbushi pushkėn ndėrsa Vet Surra e pushkatoit publikisht nė gazetėn e tij private! Sepse, Adem Demaēi qenka kundėr krejt botės! Ky ishte njė arsyetim imoral pėr njė pushkatim publik, politik,  kombėtar dhe njerėzor! Edhe pas Ballkanisė, zvarranikėt e mbijetesės politike kosovare mbanin mbledhje ku denonconin rolin antikombėtar tė Demaēit dhe distancoheshin nga projekti politik i tij. Alternativė kishin bisedimet e Vjenės, Brukselit etj. Qė pėr rezultat kishin dhe kanė trungjet dhe barrikadat nė veri tė Kosovės!

 

Kėrkesė pėr sakrificėn e dytė

 

     Pas pėrfundimit tė njėrit nga dėnimeve tė shumta, nė njė takim tė cilėt Baca zakonisht i shndėrronte nė biseda interaktive politike, tė pranishmit kėrkuan nga Baca t’u tregonte se ēka duhej tė bėnin duke mos e pėrjashtuar kėtu as sakrificėn sublime. Baca u pėrpoq t’i bind tė pranishmit se nuk duhet tė kėrkojnė diēka qė nuk do tė jenė nė gjendje ta pėrmbushin! Tė pranishmit insistuan pėrsėri nė caktimin e detyrave! Atėherė Baca kėrkoi nga ata qė ta lėnė duhanin dhe ēajin e rusit e pastaj do tė bisedonin pėr gjėra tjera. Kėrkesė shumė modeste do tė thoja! E cila, po tė plotėsohej do t’i kursente xhepat e tė pranishmėve dhe do t’ua ruante shėndetin!  E dini cila ka qenė pėrgjigja e atyre qė shprehnin “gatishmėrinė“ pėr sacrifice?! Ajo ishte: ”jo, Bacė, po na ngushton shumė. A bėnė ndonjė sakrificė tjetėr?”

 

Adem Demaēi bėri edhe njė kėrkesė pėr “sakrificė“

- krijimin e njė Fond Kombi -

 

     Republika e Kosovės ėshtė njė shtet me njė pavarėsi tė kontrolluar dhe sovranitet tė fragmentarizuar. Shumica e investimeve qė janė bėrė nga tė huajt janė vjedhur nga politikanėt vendorė dhe “miqtė” ndėrkombėtarė! Nė vend tė projekteve zhvillimore janė bėrė projektet shkretitore! Nė vend se tė rritet numri i tė punėsuarve, ėshtė rritrur numri i pėrfituesve tė asistencės sociale! Nė vend qė pensionistėt t’i kalojnė ditėt e fundit tė jetės sė tyre nė kushte dinjitoze, nė banja termale apo pranė tė afėrmve tė tyre tė cilėt e ēmojnė dhe respektojnė kontributin e tyre ata janė shndėrruar nė frekuentues tė kontejnerėve pėr mbeturina, lypsarė dhe numra tė thjeshtė qė llogariten vetėm nė bilansin e tė vdekurve! Nė vend se tė kemi njė arsim tė pėrparuar, kemi njė industri qė prodhon analfabetė serikė tė pajisur me tituj shkencorė dhe akademik! Nė vend se tė kemi njė mjekėsi profesionale e kemi njė mjekėsi tė shndėrruar nė shoqatė tė agjentėve tregtarė qė pėrfitimet i bėjnė mė lehtė nė bazė tė shkathtėsive spekulative se aftėsive profesionale! Nė vend se tė investojmė nė bujqėsi, ne blejmė artikuj me afat tė skaduar nė Serbi! Apo mish tė lopėve tė ēmendura tė Brazilit, pula tė ngrira, tė shkrira, tė ngrira, tė shkrira…tė Argentinės apo “mish tė bardhė” tė Moldavisė dhe Ukrainės! Mbi 19% qė mbijetojnė me pak se 90 cent nė ditė, 53 % me 1 euro nė ditė, mbi 60 - 65% tė papunė, pa fonde pensionale, pa sigurime shėndetėsore dhe pa rezerva shtetėrore! Me njė sistem bankar sipas modelit tė fajdexhiut Gobsek, me kursime tė plaēkitura dhe me para tė keqmenaxhuara nė tregjet ndėrkombėtare nga hajdutėt ndėrkombėtarė (me kamatė 0.1% ndėrsa neve na kthehen pėrmes kamatave 15-24%) asnjė shtet nuk ka perspective zhvillimore! Me njė hajni kolosale ku makinat e reja dhe ato tė tjera shiten si hekurishta tė vjetra (KEK) ku dėmet janė milionėshe nuk ka zhvillim dhe perspektivė! Kosova ėshtė i vetmi shtet nė botė ku paratė e trustit tė pensioneve (kursimet tona) dhe ato tė privatizimit investohen nė tregjet ndėrkombėtare pa i pyetur fare pronarėt e atyre parave kinse pėr sigurinė e tyre ndėrkaq qė, nė vend qė tė rritet sasia e parave tė investuara ato zvogėlohen pėr sė paku 30%! Adem Demaēi nė njė intervistė dhėnė njė tė pėrditshme kosovare kėrkoi edhe njė “sakrificė”; krijimin e njė Fond Kombi. Qė ata qė i kanė tė ardhurat mė tė mėdha se 400 euro tė ndajnė sė paku nga 1 euro nė ditė si kontribues tė Fondit. E kjo nėnkupton njė espresso, makiato apo njė pako cigare nė ditė mė pak. Qė shteti ta ketė Fondin e tij i cili nuk do tė varej nga kamatat pėrbindėshe tė bankave. Qė nė kėtė mėnyrė biznesmenėt dhe qytetarėt tė bėhen bartės tė aksioneve nė Fondin Komb. Qė tė ketė mė shumė projekte zhvillimore, vende tė reja tė punės, zbutje tė papunėsisė, rėnie tė varfėrisė, arsim modern, shėndetėsi profesionale, administratė efikase dhe nė shėrbim tė qytetarėve, gjyqėsi tė pavarur dhe tė pandikuar politikisht. Qė tė krijohet njė klasė e qėndrueshme kapitaliste nė Kosovė e cila do ta zėvendėsonte klasėn e hajdutėve tė pasuruar shpejt nė shtetin tone! Nga ky fond do tė shkolloheshin talentėt, do tė kreditohej me kamata stimuluese bujqėsia, do tė stabilizohej sistemi bankar dhe do tė pėrmirėsohej disbalansi katastrofal eksport’import! Me kėtė Fond Komb do stimulohej dhe mbrohej prodhuesi vendor dhe do tė disiplinohej prodhuesi nga jashtė! Do tė krijoheshin kushte mė tė mira pėr pensionistėt, kontribuesit e shtetndėrtimit dhe do tė mbrohej mė lehtė pavarėsia e vendit pėrmes forcimit tė ekonomisė! Nė fakt, kjo nuk ėshtė fare sakrificė por nevojė e domosdoshmėri. Baca Adem nuk po kėrkon nga ne tė vdesim sepse nuk kemi vdekur kur ka qenė koha tė vdesim. Po kėrkon ta bėjmė njė investim pėr tė ardhmėn e shtetit tonė dhe fėmijėve tanė. Kur ēifutėt filluan ta ndėrtonin shtetin e tyre nė vitin 1948 ata nuk kursyen asgjė pėr shtetin e tyre. I dhanė tė gjitha shtetit sepse me forcimin e shtetit u forcuan edhe ata. E siguruan mbijetesėn e tyre nė kushte shumė modeste pėr ta bėrė njė shtet tė qėndrueshėm ekonomikisht. Qėndrueshmėria ekonomike ėshtė parakusht pėr njė pavarėsi politike. Shembull tipik ėshtė Republika e Kosovės. Me njė ekonomi tė lodhur fare e kemi njė pavarėsi politike gjithashtu tė lodhur fare. Shqiptarėt vetėm ndjenja e rrezikimit kolektiv i bashkon pėr ta siguruar mbijetesėn. Kur kalon rreziku nga asgjėsimi fizik, ia fusin gjumit! Prandaj, pėrkundėr propozimit shumė normal dhe lehtė tė realizueshėm tė Bacės Adem kam drojėn se nuk do tė pranojnė sakrificėn tė mbesin “pa ēaj rusi dhe duhan“!

 

Prishtinė - 3 nėntor 2011

__________________________________________________________________________________