Demaēi – metaforė lirie

 

Fatmir Limaj: Adem Demaēi ėshtė histori

e gjallė e Kosovės!

 

·        Nė mesin e personaliteteve qė flasin fjalė tė zgjedhura, duke shprehur admirimin e ti ndaj Demaēit, ėshtė edhe Fatmir Limaj, njėri prej Komandantėv emblematik tė Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, Komandat “Ēeliku”; njėri prej themeluesve tė Partisė Demokratike tė Kosovės; deputet i Parlamentit tė Kosovės dhe, aktualisht, nėnkryetar i PDK-sė.

 

         Adem Demaēi ka qenė dhe vazhdon tė jetė sinonim i rrugės sė lirisė, jo vetėm tek shqiptarėt. Ai ėshtė njeriu, i cili qysh herėt, me kohė, e ka parė qė krijesa nė tė cilėn kanė jetuar popujt e ish-Jugosllavisė ka qenė krijesė arificiale, e cila nuk mund ta plotėsojė as minimumin e kėrkesave tė popujve qė e pėrbėnin atė.

         Mbi tė gjitha, pėr shqiptarėt Adem Demaēi ka qenė udhėrrėfyes i lirisė, pėr arsye se vepra, angazhimi dhe personaliteti i tij ka fuqizuar dhe mobilizuar popullin pėr tė vazhduar rrugėn drejtė ēlirimit, rrugėn e lirisė sė shqiptarėve nė trojet e pushtuara.

         Baca Adem nė kohėn e fillimit tė veprimtarisė sė rij politike dhe atdhetare ka pėrfaqėsuar klasėn e re intelektuale tė Kosovės, duke qenė intelektual, i cili nė kohėt mė tė vėshtira del nė mbrojtjteintersave tė shqiptarėve, duke trasuar rrugėn e lirisė dhe tė ēlirimit.

         Jeta dhe vepra e Adem Demaēit flet se ai gjithmonė ka qenė aty ku duhet, aty ku janė mbrojtur interesat tona kombėtare, qė nga fillimi i Lėvizjes Politike tė viteve tė 60-ta, pėr tė qenė frymėzues i lėvizjes sė vitit 1981 dhe 1989 deri nė luftėn e Ushtrisė Ēlirimtare tė Kosovės, nė vitet 1998-1999.

         Pėr tė gjithė shqiptarėt Adem Demaēi, nė fillimvitet e 90-ta, ka qenė personaliteti i pakontestueshėm, personaliteti numėr njė pėr shqiptarėt e Kosovės. Ai ka personifikuar njeriun simbol tė lirisė. Por, modestia e Demaēit pėr tė shfrytėzuar gjithė atė kapital atdhetar dhe politik pas viteve tė 90-ta ėshtė keqpėrdorur nga tė tjerėt.

Duke pasur parasysh qė Baca Adem edhe nga brenda burgjeve, ka qenė udhėrrėfyes i tė  gjitha lėvizjeve politike progresive nė Kosovė, ai ka pasur mundėsi qė tė vazhdojė tė mbetet udhėheqės dhe simbol edhe pas viteve tė 90-ta.

          fillimvitet e 90-ta Adem Demaēi i ka pasur tė gjitha parakushtet pėr tė qenė njė udhėheqės praktik dhe konkret i shqiptarėve tė Kosovės. Por kjo, sipas mendimit tim, nuk ka ndodhur pėr shkak tė modestisė sė tij. Sikur Adem Demaēi tė ishte nė krye tė Lėvizjes Politike nė vitet e 90-ta, jam i bindur qė zhvillimet e mėpastajshme politike, do tė kishin njė rrejdhė krejt tjetėr, njė rrjedhė shumė mė dinamike dhe rruga e lirisė do tė ishte shumė mė afėr.

          Nė qoftė se Adem Demaēi nuk ėshtė vėnė nė krye tė Lėvizjes Politike tė viteve tė 90-ta, edhe pse pėr kėtė ka egzistuar njė koncenzus i plotė i popullit, qoftė nga modestia e tij, qoftė nga prapaskenat qė ia kanė bėrė tė tjerėt, atėherė nė vitin 2001 Demaēi ka qenė dashur tė jetė presidenti i parė i Kosovės. Dhe, kėtė pėr shumė arsye fundamentale. Jo pėr tė shpėrblyer atė pėr sakrificėn dhe pėrkushtimin e tij pėr lirinė e vendit, po pėr tė krijuar njė traditė qė ky vend ka ditur dhe di t’i nderojė dhe t’i rrespektojė tė gjithė ata qė kanė punuar nė vazhdimėsi pėr vendin dhe lirinė e tij, pėr tė krijuar traditėn e respektimit tė vlerave tė veta tė mirėfillta.

          Nė anėn tjetėr, emėrimi i Adem Demaēit Pėrfaqėsues politik i UĒK-sė nė Prishtinė ka pasur pėr qėllim riaktivizimin e vlerave dhe potencialit tė tij, qė ka qenė vazhdimisht i sulmuar nga njė luftė speciale e paskrupullt, e drejtuar nga qarqe, qė iu kanė frikėsuar autoritetit dhe potencialit tė tij politik dhe atdhetar.

          Po ashtu kėtė emėrtim, unė e kam kuptuar si njė mesazh pėr tė gjithė shqiptarėt se Ushtria Ēlirimtare e Kosovės e njeh dhe e respekton personalitetin e Demaēit, duke dhėnė po ashtu mesazhin se ai ėshtė vlerė dhe institucion nė vete.

          Angazhimi i Deamēit nė kuadėr tė luftės ēlirimtare tregon pėr pėrcaktimin e tij, tregon se ai gjithmonė, nė momentet vendimtare, ėshtė vėnė nė funksion tė interesave tė vendit dhe ėshtė nė gjendje tė sakrifikojė pėr tė.

          Nė kuadėr tė vlerėsimit tė figurės sė Adem Demaēit, dua tė tėrheq njė paralele me Afrikėn e Jugut. Nelson Mendela, menjėherė pas daljes nga burgu, ėshtė vėnė nė udhėheqje tė vendit. Dhe, prej kėsaj mė sė paku ka pėrfituar Mendela, ndėrsa mė sė shumti ka pėrfituar populli i Afrikės sė Jugut, sepse Mendela, autoritetin e tij nė gjithė botėn, e ka vėnė nė funksion tė plotė tė prosperitetit dhe avancimit tė proceseve demokratike nė vendin e tij. Kėtė ka pasur mundėsi ta bėjė pėr shkak se populli dhe vendi i tij e ka lartėsuar veprėn dhe sakrificėn e Mendelės pėr Afrikėn e Jugut. Ndėrsa, ne nė Kosovė, nė njėfarė mėnyre, e kemi zbehur qėndresėn, e kemi zbehur gjithė atė qė ka bėrė Demaēi pėr Kosovėn.

            Avancimin e tij politik Kosova nuk duhet ta bėjė pėr Demaēin, por pėr vetėn e saj. Shqiptarėt e Kosovės kėtė duhet ta bėjnė nė emėr tė gjitha gjeneratave qė janė sakrifikuar dhe kanė punuar me pėrkushtim dhe nė vazhdimėsi pėr lirinė e vendit. Kėtė duhet ta bėjmė edhe nė emėr tė gjenratave qė do tė vijnė. Adem Demaēi do tė duhej tė ishte presidenti i parė i Kosovės e tash do tė duhej tė jetė, tė paktėn presidenti i Kosovės sė pavarur. Kosova kėtė nuk e ka bėrė nė vitin 1990, nuk e ka bėrė as nė vitin 2001, ndėrsa ka shans ta bėjė tani.

           Po frikėsohem qė do t’i mbesim borxh veprės sė Adem Demaēit. Secili komb do tė krenohej po tė kishte nė gjirin e vet njė personalitet tė kalibrit tė Bacės Adem. Ėshtė nder pėr tė gjithė ne shqiptarėtqė Kosova e pavarur ta ketė president Demaēin. Njė president qė ka njė personalitet me pėrmasa jo vetėm brendashqiptare.

          Adem Demaēi ėshtė histori e gjallė e Kosovės. Zgjedhja e tij president flet pėr vetė historinė e Kosovės. Kjo zgjedhje do tė ishte mesazhi mė i mirė i shqiptarėve.