Shpalime historike

 

 

PIRRO II - MBRETI EPIROT

                                  

Pirro II (319 - 272 para Krishtit) mbretėroi nė Epir

nga 295 deri mė 272 para Krishtit.

 

 

Harta: Shtrirja e Epirit

 

 

     Ky mbret epiriot (me zanafillė thrako-ilire, ashtu si Aleksandri i Madh) donte tė ripėrtėrinte bėmat e Aleksandrit tė Madh. Ai fillimisht sulmoi romakėt, tė cilėt i mundi nė Herakle nė vitin 280 para Krishtit dhe nė Asculum nė vitin 279 para Krishtit. Fitorja e fundit u arrit me shumė vėshtirėsi dhe ėshtė zanafilla e shprehjes „fitore si e Pirros“. Pas shpartallimit tė tij nga romakėt nė Benevento nė vitin 275 para Krishtit, ai u sul pėr pushtimin e Greqisė. Gjatė njė prej ekspeditave tė tij ai gjeti vdekjen, siē na thotė legjenda nga njė tullė qė i ra mbi kokė.

     Shėnojmė kalimthi se pėrkrenarja e famshme kelte me brirė (cjapi apo dashi) qė mbante Pirro II ishte e ngjashme me atė tė Aleksandrit tė Madh. Tė njėjtėn pėrkrenare mbante heroi kombėtar shqiptar Gjergj Kastrioti i mbiquajtur Skėndėrbeu (1405-1468). Kjo emblemė mbretėrore u bė edhe emblema e mbretit Zog I i Shqipėrisė (1895-1961). Aleksandri i Madh ėshtė cituar shumė herė nė Kuran me emėrtimin “Aleksandri me dy brirė (Al Iskandar Z’ul Karnain). Kjo vėrteton mė sė miri zanafillėn e pėrkrenares me brirė qė mbahej nga sovranėt, nė veēanti nga ata me zanafillė thrako-ilire.

     Ja disa shembuj tė tjerė qė vėrtetojnė pėrkatėsinė e epiriotėve dhe nė veēanti tė Mollosėve me etninė pellazge. Para sė gjithash dhe sė pari, emri Mollosė nė shqip do tė thotė malėsorė. Nė tė vėrtetė fjala malėsor, malėsi apo malės rrjedh nga rrėnja parahelene dhe aq mė tepėr pellazge Mal, e cila kuptohet mjaft mirė nė gjuhėn shqipe. Shėnojmė se malėsorėt me zanafillė thrako-ilire ishin shtatlartė (ashtu si nė kohėt e sotme shqiptarėt e veriut) nė raport me grekėt tė cilėt ishin mė trupvegjėl.

    Mė tej dhe sė dyti, emri Pirro (Pirrohs) qė do tė thotė burri nė gjuhėn shqipe, rrjeth nga pellazgo-shqipja burrė, qė do tė thotė trim i mirė dhe burrė kreshnik. Nėse fjalės burrė i shtohet prapashtesa greke „os“ kjo na jep burros (burrė-os) e shėndruar nga grekėt nė Pirrohs. A nuk ėshtė kjo njė nga cilėsitė e Akilit? Pėr ti mbushur me lavdi elitat, fisnikėria apo njėrėzit e shquar tė Epirit, shpesh ata i quanin fėmijėt e tyre Pirrohs apo Neoptoleme.

     Sė fundmi siē kemi vėrejtur mė sipėr, njė nga mbretėrit e fundit tė Epirit quhej Pirro II. Luftėtarėt e kėtij tė fundit e quanin atė Shqiponjė. Si rrjedhojė ata do tė bėhen fėmijėt e shqiponjės. Qysh nga kjo epokė shqiptarėt vazhdojnė tė quhen bijtė e shqipes, d.m.th. nė gjuhėn e tyre Shqiptar. Sot janė tė huajt qė i quajnė ata Albanias, Albanian, Albani, Albanese.

 

* ) Fragment i shkėputur nga libri “MIKENĖT=PELLAZGĖT, Greqia ose zgjidhja e njė enigma” i autorit Aref Mathieu

 

 

Lexoni nė Wikipedia: Pirro i Epirit

 

 

( Moderatori i pashtriku.org - 04. 11. 2010 )