Fakte historike

 

Ēamėria "vula e turpit" grek

 

·       Problemi i shqiptarėve tė Ēamėrisė ėshtė njė ēėshtje, qė kėrkon zgjidhje dhe kjo do tė marrė fund me bindje tė plotė, sepse ėshtė njė e drejtė e padiskutueshme, ndonėse qarqet shoviniste greke pretendojnė se kjo ėshtė ēėshtje e panjohur.

 

Harta e Ēamėrisė

______________________________

Video: Historia e Ēamėrisė - Kėngė pėr Ēamėrinė

 

*  *  *

     Sot, pas dhjetėra vjetėsh na shtrohet si detyrė nga historia tė mėnjanojmė mjegullėn, qė faktet e pasluftės, qarqet e autoriteteve greke janė munduar t'i transformojnė , duke fajėsuar tė pafajshmit dhe tė shfajėsojnė ato qarqe qė dhunuan truallin e Ēamėrisė. Si rrjedhojė, kemi detyrė tė hedhim dritė tė fuqishme, duke zbuluar realitetin e ngjarjeve, qė sollėn nė ballafaqim dy popullsitė e krahinės. Shprehja profetike e njė intelektuali nga krahina e Igumenicės, tė quajtur Kristo Pituli, duke parashikuar rrjedhėn e ngjarjeve, iu drejtua autoriteteve qė tė mos t'i kundėrvihen shqiptarėve, sepse pasojat do tė ishin tė rėnda. Duke iu drejtuar komandantit tė xhandarmėrisė, Vardhakullaqi, i thotė: "Ato qė ke nė kokėn tėnde pėr tė zbatuar, ki kujdes se do tė dėmtojnė tė dyja popullsitė. Mendimet tuaja dhe ata qė ju pasojnė janė krejtėsisht tė padrejta. Ne kėtu kemi vendin tonė dhe kemi jetuar nė mėnyrė harmonike me shqiptarėt."


     Ēamėria ka ekzistuar ndėr shekuj deri nė ditėt tona. Popullsia e kėsaj krahine, tėrėsisht shqiptare, iu nėnshtrua njė genocidi tė paparė nga shovinizmi grek, e detyruan atė tė braktiste vatrat e saj. Pėr tė qenė mė konkret pėr dhunėn e keqtrajtimet e minoritetit shqiptar nė truallin grek, ju sjell njė shembull qė citohet nė librin e historianit grek Jani Sharra, "Thesprotia ndėrmjet shekuj" (fq. 65 - vol. III)


     Ai thotė:
"Akuzat, drejtuar popullit shqiptar tė Ēamėrisė pėr bashkėpunimin me okupatorin, kanė qenė supozime. Krejt ndryshe ėshtė e vėrteta. U gjendėn grekė, qė pėrfaqėsuan dhe bashkėpunuan me armikun dhe dėshironin t'ju bashkonin fqinjėve pjesė tė truallit tonė. U gjendėn grekė, qė bashkėpunuan me armikun pushtues dhe vepruan ndaj vetė popullit grek, duke grabitur dhe shkretuar! Se mos nuk qenė grekė, ata qė tradhtuan dhe spiunuan bashkatdhetarė tė tjerė! E ēuditshme e qeverisė sė Metaksait ėshtė qė, nė vend qė tė shikohej rreziku, qė i kanosej vendit, mobilizoi 1500 veta tė minoritetit shqiptar dhe pjesėn tjetėr e internoi nėpėr ishuj. Mė keq ai toleroi keqbėrės grekė tė bėjnė plaēkitje, dhunime, grabitje dhe akte tė tjera tė shėmtuara nė atė krahinė. Sot, pas dhjetėra vjetėsh na shtrohet si detyrė nga historia tė mėnjanojmė mjegullėn, qė faktet e pasluftės, qarqet e autoriteteve greke janė munduar t'i transformojnė, duke fajėsuar tė pafajshmit dhe tė shfajėsojnė ato qarqe qė dhunuan truallin e Ēamėrisė. Si rrjedhojė, kemi detyrė tė hedhim dritė tė fuqishme, duke zbuluar realitetin e ngjarjeve, qė sollėn nė ballafaqim dy popullsitė e krahinės. Shprehja profetike e njė intelektuali nga krahina e Igumenicės, tė quajtur Kristo Pituli, duke parashikuar rrjedhėn e ngjarjeve, iu drejtua autoriteteve qė tė mos t'i kundėrvihen shqiptarėve, sepse pasojat do tė ishin tė rėnda. Duke iu drejtuar komandatit tė xhandėrmarisė, Vardhakullaqi, i thotė: "Ato qė ke nė kokėn tėnde pėr tė zbatuar, ki kujdes se do tė dėmtojnė tė dyja popullsitė. Mendimet tuaja dhe ata qė ju pasojnė janė krejtėsisht tė padrejta. Ne kėtu kemi vendin tonė dhe kemi jetuar nė mėnyrė harmonike me shqiptarėt." Dhuna e ushtruar ndaj popullit shqiptar tė Ēamėrisė e kalon atė kufirin brenda kuadrit tė shtetit tė qytetėruar, siē pretendon Greqia.


     Mjafton tė themi njė fakt konkret, turma plaēkitėsish dhe banda terroristėsh tė pėrkėdhelur nga autoritetet u sulėn si bisha tė tėrbuara ndaj popullit tė pafajshėm tė Ēamėrisė. Nė fshatrat Kastri dhe Sulos familja e Rexhep Lilės, qė qėndroi nė shtėpinė e tij, u morr nga kėto forca tė Zevrės dhe u ēua nė vendin e quajtur "Shkalla e Manollės". Rexhepin dhe vėllanė e tij 14 vjeē e masakruan, ndėrsa djemtė 3-4 vjeē i therėn si bagėti, ndėrsa tė tre gratė qė i shoqėronin i dhunuan shtazėrisht pėr tri ditė. Ato shtazė, qė bėnin pjesė nė bandat e Zevrės, kryen kėto akte kanibaliste ndaj kėsaj familjeje tė pafajshme, e cila nuk donte tė braktiste truallin e saj.


     Njė akt i njėjtė ndaj fėmijės 7 vjeē, me emrin Ago Pronjo, u ther nė tė njėjtėn mėnyrė. Arkitektėt e kėtyre akteve dhe e kėtij trajtimi i ka pėrpunuar e gjithė struktura shoviniste greke dhe konkretisht qeveria fashiste e Metaksait, e vėnė nė praktikė nga Napoleon Zevra. Ndaj kėtyre akteve, historianė pėrparimtarė grekė deklarojnė se: "Nė ēdo kėnd tė vendit tonė ėshtė vula e turpit, nė tė cilėn historia fsheh fytyrėn e saj nga turpi."


     Tė gjitha kėto qė pėrmendėm mė lart, e pėrsėris edhe njė herė, e imponuan popullsinė shqiptare tė Ēamėrisė tė braktisė truallin e saj.


     Ne nuk do tė heshtim para kėsaj padrejtėsie tė paturpshme dhe do tė aktivizohemi fuqishėm, komform normave tė bashkėsisė europiane dhe tė botės sė qytetėruar dhe tė informojmė opinionin publik pėr egėrsinė e politikės sė forcave ultrashoviniste greke, qė shkaktuan atė plagė tė dhimbshme popullsisė fisnike ēame. Ajo ēėshtje ekziston dhe do tė ekzistojė deri nė zgjidhjen e saj tė plotė dhe tė drejtė. Qarqet politike greke nuk kanė asnjė lloj force shkencore dhe politike tė deformojnė historikisht kėtė tė drejtė. Ne do tė mbėshtetemi nė pėrkrahjen e miqve tanė tė mėdhenj dhe tė sė drejtės, qė rrethon pėr tė gjetur njė zgjidhje pėrfundimtare tė drejtė tė ēėshtjes sonė. Nėse flasim pėr akuza tė padrejta, qė i drejtoheshin kėsaj popullsie, ju theksojmė se bandat e Zevrės, qė nė mėnyrė kanibaleske kanė bėrė aktet e dhunės nė kėtė krahinė, kanė qenė bashkėpunėtorė direkt me okupatorin, siē e dokumentojnė edhe aktet zyrtare, qė i pėrgjigjen kėtij rrėfimi, qė ka rrjedhur nga bashkėpunimi me Armatėn nr.21 Gjermane. ( Shiko dėshmitė historike pėr Zervan nazist )


     Problemi i shqiptarėve tė Ēamėrisė ėshtė njė ēėshtje, qė kėrkon zgjidhje dhe kjo do tė marrė fund me bindje tė plotė, sepse ėshtė njė e drejtė e padiskutueshme, ndonėse qarqet shoviniste greke pretendojnė se kjo ėshtė ēėshtje e panjohur.

 

Lidhja Ēame, 05. 09. 2008