Tenori Saimir Pirgu nė kulmin e karrierės operistike

Sukses i padiskutueshėm i tenorit Saimir

Pirgu nė Operėn e Zurichut

 

Saimir Pirgu mund tė quhet tashmė “ambasadori mė i suksesshėm nė botė” i Shqipėrisė.

 

Shkruan: Edlira Dedja - Zvicėr, 23. 09. 2009

 

 

      I ardhur vetėm pėr njė ditė nga Parisi, ku interpretoi me sukses tė madh operėn «Syrano de Bergerac» nė krah tė Placido Domingos, tenori i famshėm shqiptar, Saimir Pirgu u duartrokit mė 30 maj 2009 me ovacione nė Opernaus tė Zurich-ut, duke interpretuar rolin e Dukės sė Mantovės nė operėn Rigoletto tė G.Verdit, nė krah tė baritonit mė tė madh tė epokės Leo Nucci dhe nėn drejtimin e dirigjentit Nelo Fanti. Tenori shqiptar Saimir Pirgu, mė i riu i gjeneratės sė tij qė ka mbrritur majat e suksesit, po bėhet dita-ditės mė i dashur edhe pėr publikun zviceran.

      Saimir Pirgu mund tė quhet tashmė “ambasadori mė i suksesshėm nė botė” i Shqipėrisė. Pikėrisht mė 6 shkurt 2009, ai u duartrokit me ovacione rreth 20 minuta nė skenėn e Tonhalles sė St.Gallenit nė Zvicėr, ku morri pjesė nė koncertin humanitar “Das Beste aus Oper und ballet”, kushtuar fėmijėve shqiptarė nė nevojė, organizuar nga pianistja shqiptare Edlira Dedja, fondacioni “Bedri Dedja” dhe organizata ndėrkombėtare e fėmijėve “Kiwanis international”. Pas triumfit tė dy muajve mė parė me “Traviatėn” nė operėn e Lozanės dhe “Rigoleton” nė operėn e Zyrihut, pjesėmarrja e Saimir Pirgut nė kėtė koncert bamirėsie, i dha njė rėndėsi tė veēantė kėtij evenimenti pėrpara publikut zviceran.

      Tenori i ri shqiptar erdhi tė marrė pjesė nė kėtė koncert me modestinė mė tė madhe, vetėm njė ditė pėrpara recitalit mė tė rėndėsishėm tė jetės sė tij nė Ankona, mė 8 shkurt 2009, ku ai do tė ishte laureat i ēmimit ndėrkombėtar “Franco Corelli”. Ky xhest qytetarie i dha edhe njė tjetėr ēmim mė tė lartė kėtij artisti tė pėrmasave tė mėdha, i cili e vuri humanizmin e tij nė plan tė parė. Qė prej asaj dite, ai ėshtė njė nga emrat mė tė dashur pėr publikun zviceran, qė e ndjek me shumė interes suksesin e Saimir Pirgut nė skenat ndėrkombėtare.

 

    Ke kėnduar nėn drejtimin e bagetės sė Abbado-s qė nė moshėn 22 vjeēare e deri pėrpara disa javėsh, pas suksesit tė madh qė pate me “Requiem”-in e Mozartit. Sigurisht, kjo ėshtė njė rekord nė jetėn e njė tenori. Ēfarė kujton  nga bashkėpunimi i parė me tė?

    “Abbado ka shumė miq tė besuar qė e kėshillojnė pėr kėngėtarėt qė do tė dėgjojė nėpėr audicione. Dikush i foli pėr mua e ai kėrkoi tė mė dėgjojė. Mbrrita njė orė me vonesė pėr faj tė aeroplanit dhe kur nisa tė kėndoj, ma ndėrpreu arien pėrgjysėm. Mė tha se kisha njė zė tė bukur dhe se isha i pėrshtatshėm pėr tė interpretuar personazhin e kavalierit shqiptar. Atėherė, as qė e imagjinoja se si mund tė ishte Abbado, por as qė e kisha ėndėrruar ndonjėherė se mund ta nisja karrierėn pikėrisht me tė. Mė pėrpara kisha punuar me dirigjentė tė tjerė, por nuk ishte e njėjta gjė. Claudio Abbado e dinte qė banoja nė Bolzano e qė kisha fituar konkursin “Caruso” nė Milano dhe “Tito Schipa” nė Lecce. Po ashtu, zėri im e kishte bėrė tė besonte tek unė. Kėshtu, ai pati durimin tė mė mėsonte. Ishte parashikues e besoi tek unė, ashtu si edhe Alberto Zedda nė Pesaro. Megjithatė, edhe pas kėtyre sukseseve, jam i bindur se mė duhet ende kohė dhe shumė punė pėr tė arritur pjekurinė time artistike.” 

 

    Kjo do tė thotė qė duhet tė studiosh ende shumė?

    “Unė nuk punoj me orė tė zgjatura me zėrin, mbasi mė duhet edhe tė shplodhem. Pas njė ēfaqeje, qė shpesh vazhdon me njė festė, ditėn e nesėrme mė duhet tė fle shumė. Pėr ata qė kėndojnė opera do tė thotė tė njohin shkencėn e tė qėnit muzikant, tė njohin akustikėn, teknikėn e pėrdorimit tė zėrit, cilėsinė e tingullit. Por duhet tė njohin edhe higjenėn e punės, pra duhet tė dijnė qė zėri duhet tė shlodhet, mbasi kordat vokale janė si muskujt. Mbas njė ēfaqeje ėshtė e nevojshme tė heshtėsh por edhe ta zbresėsh nivelin e adrenalines sė trupit. E njėjta gjė qė ndodh edhe me njė futbollist”.

 

    Ēfarė diference ėshtė midis tė kėnduarit tė njė opere lirike dhe njė koncerti me arie operash? Nė recitalin e 8 shkurtit 2009 nė Ankona, pas marrjes sė ēmimit “Corelli”, ju jeni kthyer edhe katėr herė tė tjera nė skenė me kėrkesė tė publikut. Nė mos gaboj, nė repertorin e asaj mbrėmje ishte programi mė i njohur operistik, duke filluar nga “Per la gloria di adorarvi”, “Un’aura amorosa”, “Fuor dal mar”, “Una furtiva lagrima”, “Ella mi fu rapita”, “Parmi veder le lagrime”, “Pourquoi me réveiller", “La mia letizia infondere”, “È la solita storia del pastore”, etj.

    “Ėshtė e vėrtetė. Nuk ka dyshim qė ėshtė shumė mė e vėshtirė tė kėndosh nė njė koncert se sa tė luash njė rol nė opera. Mbasi janė ariet ato qė pėrbėjnė momentet mė tė rėndėsishme e mė kulminante tė njė opere, qė kėrkojnė impenjimin mė tė madh tė solistit. Nė njė opera, emocionet shpėrndahen gjatė tėrė veprės, nė njė kohė qė nė njė recital, pjesa e vėshtirė ėshtė gjatė gjithė kohės e koncentruar. Tek ēdo arie ka njė raport tė ngushtė midis rrezikut dhe sadisfaksionit. Nė njė koncert tė tillė si ky qė pėrmėndėt mė lart, duhet tė zgjedhėsh arie qė nga Mozarti e Donizetti, pėr tė kaluar mė pas tek Verdi e te Puccini. E tė gjithė kėta kompozitorė kanė njė stil tė veēantė e po ashtu edhe njė teknikė tė pėrdorimit tė vokalit me diferencė nga njėri-tjetri. Edhe pse teknika vokale nuk ka ndryshuar qė nga fillimet e shekullit tė 19 e deri mė sot, mund tė them se sot ėshtė krijuar njė mėnyrė tjetėr pėr ta dėgjuar e pėlqyer atė. Pra, ashtu si stilet, evolojnė edhe shijet e dėgjuesve.”

 

    Duke mbrritur kėtė sukses tė jashtėzakonshėm nė njė moshė kaq tė re, ēfarė ju ka mbetur nė kujtesė nga hapat e parė ? A ju duan tė gjithė, apo ka edhe nga ata qė ju kanė zili pėr kėtė karrierė marramendėse?

    “Mbas vajtjes time nė Itali nė vitin 2001, jo mė shumė se pas njė viti nisa tė fitoj konkurset e para. Vitin e parė kam nisur tė punoj si pjatalarės nė njė restorant, nė mėnyrė qė tė vazhdoja studimet e tė siguroja mjetet e jetesės. Ambjenti muzikor i qytetit tė Bolzanos mė ndihmoi shumė, por atij qė i detyrohem mė sė shumti pėr karrierėn e deritanishme, ėshtė profesori im, Vito Maria Brunetti. Ėshtė pikėrisht ai qė mė dha bazėn e drejtė tė teknikės vokale dhe mė mėsoi artin e vėrtetė tė tė kėnduarit. Ka shumė nga ata qė ende s’e besojnė suksesin tim nė njė moshė kaq tė re. Por ka edhe shumė nga ata qė mė shkruajnė vazhdimisht, mė urojnė, mė shfaqin admirimin apo komentojnė sukseset e mia. Ka mjaft qė mė ndjekin nėpėr shfaqe tė ndryshme e kėrkojnė tė dinė mė shumė pėr programin tim nė tė ardhmen. E mė vjen mirė qė njė pjesė e madhe e kėyre “fansave”, nėse mund t’i quaj kėshtu, janė shqiptarė. Por qėllon edhe ndonjė prej tyre, tek-tuk, qė nė mėnyrė anonime hedh baltė mbi kėto suksese. Gjėra tė tilla nuk mė shqetėsojnė, mbasi karriera e artistit i njeh edhe kėto dallgė. E rėndėsishme ėshtė qė prapa kėtyre komenteve denigruese tė mos fshihet emri i ndonjė artisti tjetėr, pasi ndjenja tė tilla do ta pengonin tė ecte pėrpara

 

    Nė njė nga shkrimet pėr ju jashtė Shqipėrisė ju kanė cilėsur si pasardhėsin e Pavarotit tė madh. Ēfarė mendoni pėr kėtė afirmim tuajin?

    “Shpesh herė mediat e teprojnė me tė tilla gjėra. Por duhet kuptuar se nuk ėshtė gjithnjė publiku ai qė i jep vlerėsimet, por janė shtėpitė diskografike ato qė e «shtyjnė » disi  karrierėn e njė tė riu si unė pėr tu quajtur mė pas nga tė tjerėt «njė Pavarot i ri». Unė e quaj tė gabueshme tė kėrkosh gjithmonė t’i veshėsh dikujt petkun e trashėgimisė sė njė kėngėtari tė famshėm. Kjo gjė lidhet vetėm me talentin. Por njerėzit, nė fakt, ndiejnė nevojėn gjithnjė tė tė identifikojnė me njė leader. Publiku i rrit kėrkesat dita-ditės e kėshtu, shpesh kushtėzohemi nga faktorė estetikė dhe jo kulturorė edhe nė botėn e lirikės”.

 

    Edhe njė pyetje tė fundit pėr lexuesin shqiptar. A ėshtė i dashuruar Saimir Pirgu ?

    “Kuptimi i kėsaj pyetje mund tė interpretohet shumė gjėrė dhe unė mendoj se njė artist nuk mund tė konceptohet i tillė pa qėnė i dashuruar, pėrjetėsisht i dashuruar. Ndjenja e sė bukurės tek ai ėshtė shumėdimensionale, ashtu si edhe faktorėt e shumtė qė e lidhin me tė.”

 

    Pyetja ėshtė, a ka nje vajzė nė jetėn e Saimir Pirgut?

    “Ju doni qė unė tė dal nė emra tė pėrveēėm? Lexuesi tėrhiqet gjithnjė nga misteri dhe unė kam ndėrmėnd t’i respektoj shijet e tij. Mbase njė temė e tillė mund tė zgjerohej nė tė ardhmen nė njė intervistė tjetėr, kur tė flitej mė pak pėr muzikėn e mė shumė pėr jetėn private tė Saimir Pirgut, e cila nuk do tė ndryshonte aspak nga ajo e bashkėmoshatarėve tė tij.”